Gemeenten en provincies waarschuwen: balans tussen taken en geld raakt verder uit zicht Introductie

In een gezamenlijke position paper stellen het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) dat de financiële basis onder decentrale overheden nog altijd onvoldoende is. Hoewel eerdere bezuinigingen deels zijn teruggedraaid en de aanbevelingen van de Studiegroep Interbestuurlijke Verhoudingen zijn omarmd, blijft volgens beide organisaties sprake van een structurele disbalans tussen maatschappelijke opgaven en beschikbare middelen. Vooral de jeugdzorg vormt een groeiend probleem. De kosten stijgen al jaren sneller dan de beschikbare budgetten, waardoor gemeenten vrezen dat noodzakelijke hervormingen vastlopen door financiële onzekerheid. Ook op terreinen als openbaar vervoer, infrastructuur en natuur blijken de beschikbare middelen onvoldoende om de ambities en wettelijke taken waar te maken. 

Daarnaast vragen gemeenten en provincies aandacht voor de wijze waarop het Gemeente- en Provinciefonds wordt geïndexeerd. Volgens hen leidt de huidige systematiek tot structurele tekorten doordat inflatiecorrecties en taakmutaties niet volledig worden verwerkt. De koepelorganisaties pleiten daarom voor een transparanter en betrouwbaarder financieringsmodel, waarin vooraf helder is welke taken worden uitgevoerd, welke middelen daarbij horen en wie de financiële risico’s draagt. De oproep raakt aan een bredere bestuurlijke discussie: een sterke overheid begint niet alleen met ambitieuze beleidsdoelen, maar ook met realistische financiering en heldere afspraken tussen Rijk en medeoverheden.

Dit is een samenvatting van de volledige position paper van IPO.