Arbeidsongeschiktheidsstelsel moet eenvoudiger

De WIA gold lange tijd als succesmodel, maar dat beeld is gekanteld. Tussen 2018 en 2024 steeg de instroom van 43.000 naar 69.000 mensen per jaar, en de kosten liepen op van 9,5 naar 13,9 miljard euro. Bij UWV lopen de wachttijden op, doordat beoordelingen steeds langer duren. Zonder ingrijpen kunnen de wachtlijsten in 2030 oplopen tot 200.000. De WIA is volgens Koning een doolhof van regelingen met verschillende financieringen en rollen voor werkgevers, UWV en verzekeraars. Partijen kiezen daardoor vaak het voordeligste traject, niet het traject dat past bij de bedoeling van de wet.

Koning, die lid was van de onafhankelijke commissie die het stelsel onderzocht, ziet het schrappen van het duurzaamheidscriterium als logische eerste stap. Verzekeringsartsen vinden het voorspellen van blijvende arbeidsongeschiktheid vaak onbetrouwbaar, zeker bij psychische klachten. Door de IVA samen te voegen met de WGA voor volledig arbeidsongeschikten worden beoordelingen korter en eenvoudiger. Vakbonden zien dat als bezuiniging, en het kabinet ziet voorlopig af van hervormingen. Een betaalbaar stelsel begint daarmee niet alleen bij lagere uitkeringskosten, maar vooral bij een uitvoering die weer op orde is.

Dit is een samenvatting van het volledige artikel op de site van ESB.